Bezpośrednie zagrożenie życia to:
Nagłe zatrzymanie krążenia
Zakrztuszenie
Masywny krwotok
Zapamiętaj!
Karteka dojedzie za ok. 15 minut, jesteś pomocą dopóki nie nadejdzie profesjonalne wsparcie.
Natychmiastowe podjęcie czynności ratowniczych wielokrotnie zwiększa szanse przeżycia.
Naucz się procedur, ratuj życie!
Nagłe zatrzymanie krążenia
oceń bezpieczeństwo
oceń stan świadomości – przytomność
niezwłocznie wezwij pogotowie ratunkowe – 999 lub 112
przez 10s oceń oddech (co najmniej 2 oddechy u prawidłowo oddychającego)
przekaż informację do dyspozytora
natychmiast rozpocznij RKO – 30 uciśnięć / 2 wdechy ratownicze
podłącz AED gdy będzie dostępne i wykonuj jego polecenia
Użycie defibrylatora
otwórz obudowę / włącz urządzenie
postępuj zgodnie z poleceniami urządzenia – pamiętaj o zasadach bezpieczeństwa
przyklej elektrody na odsłoniętą klatkę piersiową poszkodowanego
upewnij się, że nikt nie dotyka poszkodowanego w czasie analizy rytm serca oraz podczas defibrylacji
natychmiast po defibrylacji wznów uciśnięcia klatki piersiowej
zazwyczaj AED instruuje ratownika, aby kontynuował RKO, a następnie po określonym czasie zaleca przerwanie RKO w celu ponownej analizy rytmu serca.
Zapamiętaj!
AED może użyć każda osoba i nie jest w tym celu konieczne przeszkolenie.
Raz przyklejonych elektrod z AED nigdy nie odklejaj.
Nie odłączaj poszkodowanego od AED, zrobi to ratownik z karetki pogotowia.
Zakrztuszenie
zapytaj poszkodowanego: „Czy się zadławiłeś?”
zachęć go do kaszlu
jeśli poszkodowany nie jest w stanie kaszleć wykonaj do 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową
jeżeli uderzenia w okolicę międzyłopatkową są nieskuteczne, to wykonaj do 5 uciśnięć nadbrzusza
powtarzaj te czynności do momentu usunięcia ciała obcego lub utraty przytomności u poszkodowanego – wtedy rozpocznij RKO
wezwij pomoc
Masywny krwotok
na krwawiące miejsce zastosuj bezpośredni ucisk ręką
przyłóż opatrunek bezpośrednio na krwawiące miejsce, a następnie zastosuj silny, bezpośredni ucisk ręką – opatrunek uciskowy
w przypadku zagrażającego życiu krwawienia z kończyny, którego nie można opanować opatrunkiem uciskowym, należy jak najszybciej założyć opaskę uciskową
zanotuj czas założenia opaski uciskowej
Jak udzielić pomocy osobie poszkodowanej?
Zanim podejdziesz do osoby poszkodowanej:
oceń swoje i jego bezpieczeństwo – upewnij się, że czynnik zewnętrzny, który być może spowodował taki stan poszkodowanego, nie zagraża również Tobie.
oceń stan przytomności poszkodowanego zadając mu proste pytania.
Sprawdź świadomość poszkodowanego poprzez skalę AVPU oraz, gdy to możliwe, przez wywiad SAMPLE.
Wykonaj po kolei wstępną ocenę stanu przytomności osoby poszkodowanej wg skali AVPU, czyli reakcji na bodźce zewnętrzne.
A (Alert – Przytomny): Osoba jest przytomna, otwiera oczy, jest zorientowana co do miejsca, czasu i sytuacji. Potrafi sama nawiązać kontakt i odpowiadać na pytania.
V (Verbal – Reaguje na głos): Osoba nie jest w pełni przytomna, ale reaguje na polecenia głosowe, np. na pytanie „Halo, czy mnie słyszysz?”.
P (Pain – Reaguje na ból): Osoba nie reaguje na głos, ale odpowiada na bodźce bólowe, np. ściskając płatek ucha, co jest jednym ze sposobów sprawdzenia.
U (Unresponsive – Nieprzytomny): Osoba nie reaguje na żadne bodźce, jest nieprzytomna.
Jeśli poszkodowany jest przytomny i jest w kontakcie logiczno – słownym, przeprowadź z nim wywiad SAMPLE, który umożliwi określenie przyczyn i faktów związanych z tym zdarzeniem:
Wywiad SAMPLE:
S (Symptoms – Objawy): Co czuje poszkodowany? Gdzie boli? Jakie są dolegliwości (np. duszność, ból głowy)?
Pozwala ustalić co się dzieje tu i teraz: ból, duszności, zawroty głowy, nudności itp. często prowadzą do rozpoznania problemu.
A (Allergies – Alergie): Czy poszkodowany ma alergie na leki, pokarmy, ukąszenia owadów?
Alergie mogą wpływać na stan poszkodowanego lub stać się bezpośrednią przyczyną obecnych objawów.
M (Medications – Medykamenty): Jakie leki przyjmuje na stałe lub okresowo? Kiedy ostatnio je przyjął?
Leki mogą tłumaczyć objawy (np. insulina – ryzyko hipoglikemii), niekorzystnie reagować z innymi substancjami, wskazywać na istniejące choroby.
P (Past medical history – Przebyte choroby): Czy ma przewlekłe choroby? (np. cukrzyca, nadciśnienie) Jakie choroby lub operacje przebył ostatnio?
Choroby przewlekłe (np. astma, cukrzyca, choroby serca) często mają wpływ na obecny stan lub ryzyka.
L (Last oral intake – Ostatni posiłek): Kiedy i co ostatnio jadł lub pił?
Pora ostatniego posiłku ma znaczenie pod kątem podania niektórych leków, czy prowadzenia zabiegów przez zespół ratunkowy i lekarzy.
E (Events leading up to present illness/injury – Okoliczności zdarzenia): Co wydarzyło się przed wystąpieniem objawów? Czy poszkodowany pamięta okoliczności urazu?
Zebranie informacji od poszkodowanego oraz świadków zdarzenia co do okoliczności, które się wydarzyły przed wystąpieniem objawów daje pełen obraz sytuacji.
Jeśli poszkodowany jest nieprzytomny, ale w ciągu 10 sekund wyczuwalne będą co najmniej 2 oddechy i jednocześnie poszkodowany nie ma urazów lub okoliczności na to nie wskazują, należy ułożyć poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej.
W pozycji bocznej ustalonej należy układać osoby dorosłe i dzieci z obniżonym poziomem świadomości, które nie spełniają kryteriów rozpoczęcia RKO.